دکتر مصدق در یک نگاه

 

   سال 1345

14 اسفند 1345

🔸درگذشت دکتر"محمد مصدق" نخست وزیر دوران "محمدرضا پهلوی" (1345ش)

--------------------------

سال 1334

------------------

27 دی 1334

🔸شهادت "سیدمجتبی نواب صفوی"، رهبر جمعیت فداییان اسلام و یارانش (1334ش)

---------------

8 آذر 1334

🔹شرکت کشتیرانی ملی ایران با سرمایه حدود شصت میلیون ریال برای حمل نفت تشکیل شد.(1334ش)

--------

25 ابان 1334

🔸ترور نافرجام "حسین علاء" نخست وزیر پهلوی به دست فدائیان اسلام (1334ش)

 سال 1333

------------------------

19 آبان 1333

🔸اعدام دکتر "حسین فاطمی" وزیر امور خارجه دولت دکتر مصدق (1333ش)

-----------------------------------

6 آبان 1333

🔹قرارداد نفت بین ایران و کنسرسیوم در مجلس سنا تصویب شد. 41 رأی موافق 4 مخالف و چهار نفر ممتنع بودند.(1333ش)

--------------------------------

8 ابان 1333

🔹اولین کشتی نفتکش کنسرسیوم در آبادان بارگیری کرد.(1333ش)

------------------------------

29 مهر 1333

🔹تصویب قرارداد منعقده بین ایران و کنسرسیوم نفت در مجلس شورای ملی (1333ش)

---------------

28 شهریور 1333

🔸هیئت نمایندگی ایران در صندوق بین‌المللی پول با هواپیما عازم امریکا شد. ریاست هیئت با علی اصغر ناصر رئیس بانک ملی ایران می‌باشد (1333ش)


🔹امضای قرارداد شرکت ملی نفت ایران با کنسرسیوم بین‌المللی نفت (1333ش)

------------------------------------

27 شهریور 1333

🔸قرارداد نفت ایران و کنسرسیوم شامل 51 ماده و دو ضمیمه مربوط به غرامت و مالیات بر درآمد در صد صفحه به امضاء دکتر علی امینی و بیات رسید و مقرر شد نسخ آن برای امضاء به لندن، لاهه، پاریس و نیویورک ارسال شود.(1333ش)

------------------------------

14 تیر 1333

🔹بین سه شرکت ژاپنی و شرکت ملی نفت قراردادی منعقد شد. به موجب قرارداد شرکتهای مزبور تا حدود دو میلیون دلار ماشین‌های نساجی و کشتی‌های یدک کش به ایران خواهند داد و در عوض در ازاء آن نفت دریافت دارند (1333ش)

--------------------------

25 اردیبهشت 1333

🔹پس از پایان سیزدهمین جلسه کنفرانس نفت که با حضور اعضای هیئت‌های نمایندگی ایران و کنسرسیوم تشکیل شده بود اعلامیه مشترکی صادر گردید.(1333ش)

-------------------------------------

 21 اردیبهشت 1333

🔹دادگاه تجدیدنظر نظامی وقایع 25 تا 28 مرداد پایان پذیرفت و رأی خود را صادر نمود. به موجب رأی صادره دکتر محمدمصدق و سرتیپ تقی ریاحی به سه سال حبس محکوم شدند (1333ش)

سال 1332 

  -----------------------

 29 بهمن 1332

🔸تولید نفت خام ایران در سال 1953 نه میلیون و هشتصد هزار بشکه و درآمد ایران از نفت خام یکصد هزار لیره بوده است (1332ش)

--------------------------

3 بهمن 1332

🔸اولین جلسه مشاوره در امور نفت به ریاست آقای عبدالله انتظام وزیر امور خارجه و با حضور آقایان دکتر علی امینی وزیر دارائی، دکتر فخرالدین شادمان وزیر اقتصاد ملی، نصرالله انتظام سفیر کبیر ایران در امریکا و حاج محمد نمازی در کاخ وزارت امور خارجه تشکیل شد (1332ش)

--------------------------------------

 24 دی 1332

🔹اخذ رأی برای انتخابات دور هجدهم مجلس شورای ملی در غالب شهرهای ایران آغاز شد.(1332ش)

---------------------

15 دی 1332

🔸دستور شروع انتخابات هجدمین دوره مجلس شورای ملی ضمن بخشنامه‌ای از طرف وزارت کشور صادر و به فرمانداری ها ابلاغ گردید.(1332ش)

--------------------

30 اذر 1332

🔸محاکمه دکتر محمد مصدق و سرتیپ ریاحی پس از 35 جلسه رسیدگی در دادگاه نظامی پایان یافت. دکتر محمد مصدق به سه سال حبس مجرد و سرتیپ ریاحی به دو سال حبس تأدیبی محکوم شدند.(1332ش)

---------------

 28 آذر 1332

🔹فرمان انحلال مجلسین سنا و شورای ملی از جانب شاه صادر شد و برای اجراء به دولت ابلاغ گردید. در این فرمان آمده بود چون مشروطیت جزئاً و کلاً تعطیل‌بردار نیست دولت موظف است فوراً اقدام به تجدید انتخابات نموده و موجبات تشکیل مجلسین را فراهم سازد (1332ش)

--------------------

23 آذر 1332

🔸امروز شهر تهران حالت جنگی به خود گرفته بود. تمام مؤسسات دولتی و سازمانهای ملی توسط تانک‌ها و زره‌پوش محافظت می‌شدند. تعداد کثیری نیز سرباز مسلح در خیابان‌های تهران مستقر بودند (1332ش)

--------------------------------

  18 آذر 1332

🔸ریچارد نیکسون معاون رئیس جمهوری آمریکا به اتفاق همسر و عده‌ای از مقامات آن کشور وارد تهران شد.(1332ش)

---------------------------

16 اذر 1332

🔸کشتار دانشجویان معترض به حضور آمریکائیان در دانشگاه تهران (1332ش)


🔹به مناسبت برقراری روابط سیاسی بین ایران و انگلیس دانشجویان دانشگاه تهران بعنوان اعتراض کلاس‌ها را تعطیل نموده تظاهرات با شکوهی را آغاز کردند. محل تجمع دانشجویان دانشکده فنی تهران بود. پس از محاصره دانشگاه مأمورین حکومت نظامی وارد دانشکده فنی شدند و به روی دانشجویان آتش گشودند و در نتیجه سه دانشجو به شهادت رسیدند و عده‌ای هم مجروح شدند و دانشگاه تهران تعطیل شد (1332ش)

----------------------

 14 آذر 1332

🔹اعلامیه مشترک ایران و انگلیس متضمن تصمیم دو دولت دائر به برقراری مجدد روابط سیاسی میان دو کشور انتشار یافت.(1332ش)

--------------------

17 ابان 1332

🔹محاکمه "دکتر محمدمصدق" پس از کودتای 28 مرداد توسط دولت نظامی: بعدازظهر امروز محاکمه دکتر محمد مصدق و سرتیپ تقی ریاحی در سلطنت آباد در دادگاه نظامی برای رسیدگی به وقایع 25 تا 28 مرداد آغاز گردید.(1332ش)

--------------------------

  30 مهر 1332

🔹حکومت نظامی در سرتاسر خوزستان، گیلان، اصفهان، فارس برای سه ماه تمدید شد (1332ش)

-------------------

  29 مهر 1332

🔸انتونی ایدن وزیر امور خارجه انگلستان طی نطقی که در مجلس ایراد نمود، گفت: انگلستان بار دیگر دست دوستی به سوی ایران دراز می‌کند و برای تجدید مناسبات سیاسی همه نوع آمادگی دارد (1332ش)

--------

  25 مهر 1332 

 🔸مستر هوور کارشناس امور نفت وزارت امور خارجه امریکا برای مذاکره با اولیای دولت ایران و کسب اطلاعاتی در مورد مسئله نفت وارد تهران شد.(1332ش)

----------

10 مهر 1332

🔸نخستین جلسه علنی مجلس سنا پس از یازده ماه تعطیل به ریاست سیدحسن تقی زاده، در حضور سپهبد زاهدی تشکیل شد و پیرامون قوه مقننه و نحوه ادامه کار مجلس سنا تعاطی افکار به عمل آمد.(1332ش)

------------------------------

  7 مهر 1332

🔸مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت ملی نفت ایران با شرکت اعضاء شورایعالی به ریاست دکتر علی امینی وزیر دارائی تشکیل شد. در این جلسه نمایندگان منتخب مجلس شورای ملی در شرکت نفت نیز حضور داشتند. در این جلسه ترازنامه شرکت نفت مربوط به سال 1330 تصویب شد (1332ش)

-------------------------

6 شهریور 1332

🔹مهدیقلی علوی مقدم به ریاست شهربانی کل کشور منصوب شد. سرتیپ دفتری که با دو حکم دکتر مصدق و زاهدی رئیس شهربانی شده بود به ریاست گارد گمرک تعیین گردید.(1332ش)

----------------------------

31 امرداد 1332

🔸محمدرضا پهلوی در بغداد با ملک فیصل ملاقات و گفتگو کرد. از طرف پادشاه عراق یک قبضه شمشیر مرصع به وی داده شد.(1332ش)

----------------------------

30 امرداد 1332

🔹محمدرضا پهلوی با هواپیما از رُم به سوی بغداد رفت و در فرودگاه بغداد از طرف نایب السلطنه و ولیعهد عراق و اعضاء کابینه مورد استقبال قرار گرفت.(1332ش)

------------------------------------

29 امرداد 1332

🔹آغاز دوره پنجم مشروطه و دوران سیاه دیکتاتوری شاه و سلطه آمریکا (1332ق)


🔸در تمام شهرهای ایران حکومت نظامی برقرار شد.(1332ش)


🔹حکم برکناری ناصرقلی اردلان، محمدعلی کشاورز صدر، محمدعلی مقدم، سرتیپ مظفری و محمد نخجوان از استانداری های آذربایجان، اصفهان، گیلان، خوزستان و فارس صادر شد.(1332ش)

---------------------------------------

28 امرداد 1332

🔹کودتای آمریکا علیه نهضت ملی ایران و سرنگونی دولت "دکتر مصدق" (1332ش)


🔸بعد ازظهر امروز اداره رادیو به دست کودتاچیان افتاد، فرمان نخست وزیری زاهدی از رادیو خوانده شد. زاهدی و میراشرافی سقوط حکومت مصدق را اعلام کردند.(1332ش)

-----------------------------------

27 مرداد 1332 

🔹یادآوری کتبی آیت‌اللَّه "کاشانی" به "مصدق" درباره احتمال وقوع کودتا در ایران (1332ش)   ( جعلی بودن این نامه اثبات شد )

---------------------------------

26 مرداد 1332

🔹محمدرضا پهلوی و ثریا وارد رم شدند. نظام السلطان خواجه نوری وزیر مختار از استقبال شاه خودداری کرد.(1332ش)

------------------------------

25 امرداد 1332

🔸اولین فرار "محمدرضا پهلوی" چند روز پیش از کودتای آمریکایی 28 مرداد (1332ش)


🔹شاه وارد بغداد شد و به طور غیررسمی از طرف ملک فیصل پذیرایی گردید. مظفر اعلم وزیر مختار در عراق برخلاف توصیه نوری سعید نخست وزیر عراق از استقبال و ملاقات شاه خودداری کرد (1332ش)


🔸مجسمه های محمدرضا پهلوی و رضا خان در تهران و شهرستان ها پائین کشیده شد.(1332ش)


🔹بعدازظهر امروز میتینگ بزرگی در میدان بهارستان درباره فرار شاه تشکیل شد، دکتر فاطمی در این میتینگ خواستار لغو نظام سلطنتی ایران شد. دکتر شایگان در همین گردهم‌آئی گفت تحفه ای که می بایستی به تهران بیاید به بغداد رفت (1332ش)

-----------------------------------

22 امرداد 1332

🔸عزل محرمانه دکتر محمد مصدق از نخست‏ وزیری توسط محمدرضا شاه پهلوی: شاه محرمانه فرمان عزل دکتر مصدق و فرمان انتصاب سرلشگر زاهدی را به نخست وزیری صادر کرد و خود و ثریا ظاهراً برای استراحت به رامسر رفتند.(1332ش)

---------------------

9 تیر 1332

🔹بانک ملی نرخ لیره را 230 ریال و فرانک فرانسه را 236 ریال تعیین کرد.(1332ش)

-------------

29 خرداد 1332 

🔸به مناسبت سالروز خلع ید از شرکت نفت، فراکسیون نهضت ملی از مردم تهران دعوت عام به عمل آورد تا در میدان بهارستان حضور یابند.(1332ش)

----------

23 خرداد 1332

🔹کشتارگاه دست از اعتصاب برداشت و نرخ گوشت هر کیلو 26 ریال تعیین شد.(1332ش)

----------------------------

21 خرداد 1332

🔹موافقت نامه جدید بازرگانی بین ایران و شوروی امضاء شد. مصدق خواستار استرداد 20 تن طلای ایران توسط شوروی شد.(1332ش)

-----------

19 خرداد 1332 

🔹دکتر محمدعلی ملکی وزیر بهداری شد.(1332ش)

----------

12 خرداد 1332 

🔸سیل هولناکی شهر قم را تهدید کرد. چندین خانه و هتل را آب برد.(1332ش)

-----------------------

 12 خرداد  1332
🔹هندرسن سفیر آمریکا در ایران به واشنگتن رفت.(1332ش)

----------------------

9 خرداد 1332 

🔹شاه بانک صادرات و معادن را افتتاح کرد.(1332ش)

------------------------

🔸به دستور دکتر مصدق، شاه کلیه املاک پهلوی را به دولت واگذار کرد و دولت قبول نمود از بابت منافع املاک سالیانه 60 میلیون ریال به سازمان شاهنشاهی پرداخت نماید.(1332ش)

----------------------------------

16 فروردین 1332

🔸دکتر مصدق نخست وزیر پیامی از رادیو به مردم ایران فرستاد و از ماجرای 9 اسفند پرده برداشت و صریحاً اعلام کرد شاه حق مداخله در امور کشور را ندارد.(1332ش)

---------------------------------

  سال 1331 

 --------------------

9 اسفند 1331

🔹به مناسبت مسافرت شاه به علت تحریکات عده ای بازار تهران تعطیل شد و دستجاتی از مردم که توسط مخالفین مصدق تحریک می شدند در مقابل کاخ شاه اجتماع نموده و با تظاهرات شدید مانع مسافرت شاه شدند (1331ش)

-------

30 بهمن 1331

🔹محمود افشار طوس فرماندار نظامی تهران به سمت ریاست شهربانی برگزیده شد.(1331ش)

-----------------------------

12 بهمن 1331

🔸ملی شدن شیلات دریای خزر (1331ش)

---------------------

9 بهمن 1331

🔹دکتر مصدق نخست وزیر به سادچیکف سفیر اتحاد جماهیر شوروی اطلاع داد که مدت قرارداد شیلات دریای خزر پایان یافته و دولت ایران مایل به تمدید امتیاز نیست (1331ش)

-----------------------------

18 دی ماه 1331

سادچیکف سفیر شوروی در امر شیلات و مسائل دیگر با مصدق ملاقات و مذاکره کرد.(1331ش)

---------------------------------

3 دی 1331

🔸تشکیل کمیسیون مطبوعات در وزارت کشور (1331ش)

----------------------------

30 اذر 1331

🔹در جلسه شورای عالی نفت مرکب از آقایان دکتر شایگان، حسین مکی، مهندس حسیبی و دکتر سنجابی در منزل نخست وزیر، مرتضی قلی بیات (سهام السلطان) به مدیریت عامل شرکت ملی نفت انتخاب گردید (1331ش)

----------

27 اذر 1331

🔸لایحه تأسیس شرکت واحد اتوبوس رانی تهران و حومه به قید دو فوریت به مجلس داده شد.(1331ش)

-----------------------------------

 19 آذر 1331

🔹به تصمیم دولت بندر بوشهر بندر آزاد شناخته شد و بازرگانان داخلی و خارجی می توانند کالای خود را بدون پرداخت عوارض گمرکی عرضه کنند (1331ش)

 -----------

 30 آبان 1331

🔸شیخ عبدالعلی لطفی وزیر دادگستری با توجه به اختیارات دکتر مصدق دست به تغییرات دامنه داری در دادگستری زد از جمله دیوان عالی کشور، دیوان کیفر کارکنان دولت، دیوان دادرسی دارائی، دادرسی ارتش و دادستانی ارتش را منحل نمود (1331ش)

-----------------------------

24 آبان 1331

🔸خلیل طهماسبی از زندان آزاد شد. پس از زیارت حضرت عبدالعظیم به ملاقات آیت‌الله کاشانی رفت.(1331ش)

  ---------------------------------------

3 ابان 1331

🔸سناتورها برای تشکیل جلسه خواستند به باغ بهارستان وارد شوند ولی درهای مجلس به روی آنها بسته شد و در نتیجه جلسه خود را در منزل نظام السلطنه مافی تشکیل دادند.(1331ش)

---------------------------

  30 مهر 1331

🔸اعلام قطع رابطه سیاسی ایران و انگلیس: در جلسه فوق العاده هیئت وزیران قطع رابطه سیاسی ایران و انگلستان به تصویب رسید و عصر آن روز به کاردار سفارت انگلیس تسلیم شد. پس از انتشار این خبر مردم در مقابل سفارت انگیس دست به تظاهرات زدند. مردم نشان امپراطوری انگلیس را از سردر سفارت برداشتند. حفظ منافع اتباع ایران در انگلستان به عهده دولت سوئد قرار گرفت (1331ش)

------------------------

19 مهر 1331

دکتر حسین فاطمی مدیر روزنامه باختر امروز و نماینده مجلس به سمت وزیر امور خارجه تعیین شد.(1331ش)

----------------------------

14 مهر 1331

🔹سومین دوره اجلاسیه مجلس سنا افتتاح شد.(1331ش)

-----------------------------

 اول مهر 1331

🔸مهندس مهدی بازرگان عضو هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران به سمت مدیریت عامل بنگاه مستقل لوله کشی آب منصوب شد.(1331ش)

------------------------

26 شهریور 1331

🔸به دستور دکتر مصدق نخست وزیر تصویب نامه های سال 1325 مبنی بر تبدیل کارمندان پیمانی و حکمی و قراردادی به رسمی لغو گردید.(1331ش)

 -----------------------------------

7 شهریور 1331

🔹درگذشت فقیه و مرجع بزرگوار تقلید آیت‌اللَّه "سید محمدتقی خوانساری" (1331ش)

-------------------------------

 4 شهریور 1331

🔹آیت‌الله کاشانی رئیس مجلس شورای ملی به عزم زیارت بیت‌الله به صوب بیروت عزیمت نمود. عده کثیری از مردم آیت‌الله را تا فرودگاه مشایعت کردند.(1331ش)

------------------

اول شهریور 1331

🔹سرتیپ عزیزالله کمال به ریاست شهربانی کل کشور منصوب شد.(1331ش)


🔸جیره بندی قند و شکر لغو شد. دولت هر کیلو شکر را 16 و هر کیلو قند را به 21 ریال به هر میزان خواهد فروخت.(1331ش)

16 امرداد 1331

🔹در جلسه علنی مجلس شورای ملی نمایندگان آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی را به ریاست مجلس برگزیدند.(1331ش)

----------------------------

12 مرداد 1331

🔹لایحه ضبط اموال احمد قوام تصویب شد. چون احمد قوام یکی از عوامل مؤثر قتل و فجایع جریان اخیر که منتهی به کشتار دسته جمعی روز سی ام تیرماه می باشد و قیام مسلحانه علیه ملت ایران شده است تشخیص و مفسد فی الارض شناخته شد.(1331ش)

------------------------------

 11 مرداد 1331

🔸نصرت الله امینی قاضی دادگستری شهردار تهران شد.(1331ش)

---------------------------

10 مرداد 1331

🔹خروج اشرف پهلوی از ایران به دستور دکتر مصدق (1331ش)

--------------------------

9 مرداد 1331 

🔹دکتر محمد نصیری به ریاست بانک ملی ایران تعیین شد.(1331ش)


🔸دکتر علی اصغر پورهمایون به ریاست شرکت سهامی بیمه ایران برگزیده گردید.(1331ش)


🔹بانک شاهنشاهی متعلق به انگلیس ها که پس از انقضای مدت 60 ساله قرارداد که با تغییر نام در ایران مشغول صرافی بود برچیده شد.(1331ش)

--------------------------

5 امرداد 1331

🔸باقر کاظمی نایب نخست وزیر کابینه جدید را از طرف نخست وزیر به مجلس معرفی کرد (1331ش)

--------------------------

31 تیر 1331

🔸فرمان نخست وزیری مجدد دکتر محمد مصدق صادر شد.(1331ش)


🔹رأی مثبت دادگاه "لاهه" نسبت به حقانیت ایران در اختلاف با انگلیس: دادگاه لاهه در رسیدگی نسبت به اختلاف ایران و انگلیس در مسئله نفت، عدم صلاحیت خود را به اکثریت 9 رأی در مقابل پنج رأی اعلام داشت. قاضی انگلیس رأی خود را به نفع ایران داد (1331ش)

---------------------------

30 تیر 1331

🔸قیام مردم مسلمان ایران به رهبری آیت‌اللَّه "کاشانی" و به قدرت رسیدن مجدد مصدق (1331ش)

-----------------------------

28 تیر 1331

بازار تهران تعطیل شد. در خیابان ها بین تظاهرکنندگان و پلیس زد و خورد آغاز شد.(1331ش)

--------------------------

 27 تیر 1331

🔸سرتیپ محمدعلی صفاری شهردار تهران شد.(1331ش)

-------------------------------------

25 تیر 1331 

🔸دکتر محمد مصدق با شاه ملاقات کرد و تقاضا کرد وزارت جنگ را عهده‌دار شود ولی شاه نپذیرفت.(1331ش)


🔹استعفای دکتر مصدق از نخست وزیری و انتخاب قوام ‏السلطنه به این مقام توسط شاه (1331ش)

-----------------------------

19 خرداد 1331 

🔸هیئت نمایندگی ایران به اتفاق رولن مشاور حقوقی در اولین جلسه دادگاه لاهه حضور به هم رسانیدند.(1331ش)

------------------------------

12 تیر 1331 

🔹چاه نفت قم به عمق 2288 متر به نفت رسید و بهره برداری از آن آغاز شد.(1331ش)

---------------------------

 12 خرداد 1331

🔹اعتراض تاریخی ایران به دولت انگلستان درباره بحرین (1331ش)

-------------------------

11 خرداد 1331 

🔹دکتر کریم سنجابی به سمت قاضی اختصاصی ایران به دادگاه لاهه معرفی شد.(1331ش)


🔸هانری رولن وکیل دادگستری تبعه بلژیک که از حقوق دانان معروف بین المللی است به عنوان مشاور حقوقی ایران در دادگاه لاهه معرفی گردید.(1331ش)

7 خرداد 1331 

🔹دکتر مصدق نخست وزیر به اتفاق همراهان خویش با طیاره هلندی برای حضور در دیوان لاهه از فرودگاه مهرآباد عزیمت نمود.(1331ش)

----------------------

6 خرداد 1331

🔸کشتی روزمیری در بندر بوشهر پهلو گرفت و 700 تن نفت خام بارگیری کرد ولی در عدن کشتی مزبور توقیف شد.(1331ش)

----------------------------------

 16 فروردین 1331

دولت انگلیس علیه ایران به دیوان لاهه شکایت کرد ( 16 فروردین 1331 )

دولت انگلیس یادداشتی برای دولت ایران فرستاد در آن یادداشت آمده بود: در موقعی که امتیاز شرکت نفت انگلیس و ایران به نوعی از آن شرکت سلب شده که بر خلاف اصول بین المللی و مخالف مقررات پیمانی است که از طرف کشور ایران در قبال کشور متحده انگلیس به عهده گرفته شده و ضمن دادخواستی که به دیوان دادگستری لاهه تقدیم شده تصریح شده است که اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت در ایران موضوعی نیست که در حدود حاکمیت داخلی ایران باشد (1331ش)

-------------------------------------------

 سال 1330 

--------------

18 بهمن 1330

🔸قرائت آراء انتخابات تهران برای دوره هفدهم پایان یافت، 12 نفر حایزین اکثریت به این شرح معرفی شدند: 1- حسین مکی، 2- آیت الله کاشانی، 3- دکتر شایگان، 4- مهندس حسیبی، 5- حائری زاده، 6- دکتر بقائی، 7- نریمان، 8- مهندس زیرک زاده، 9- دکتر فاطمی، 10- حسینعلی راشد، 11- یوسف مشار، 12- علی زهری (1330ش)

11 دی 1330

🔹دکتر علی اکبر سیاسی مجدداً رئیس دانشگاه گردید.(1330ش)

-------------------------

27 اذر 1330

🔹صادق کوپال به ریاست شهربانی منصوب شد.(1330ش)

--------------------

25 آذر 1330

🔹دکتر مصدق نخست وزیر درباره شروع انتخابات دوره هفدهم نطقی در رادیو ایراد کرد (1330ش)

------------------

14 اذر 1330

🔸دکتر محمود حسابی رئیس دانشکده علوم و سناتور به وزارت فرهنگ تعیین شد.(1330ش)

----------------------------

 

9 آذر 1330

🔹نخست وزیر، محمد مصدق در کابینه خود تغییراتی به این شرح داد: امیر علائی وزیر دادگستری، سپهبد یزدان پناه وزیر جنگ، دکتر علی امینی وزیر اقتصاد ملی، امیر تیمور کلالی وزیر کشور (1330ش)

-----------------------

سوم اذر 1330

🔸نخست وزیر گزارش مسافرت به امریکا و شرکت در جلسات شورای امنیت را به مجلس داد و افزود انگلیس ها نیتشان این است که از اداره نفت ایران به دست ایرانی جلوگیری کنند. پس از گزارش مصدق، جمال امامی اتهاماتی به مصدق و دولت وی وارد کرد. سرانجام رأی اعتماد گرفته شد و از 107 نفر عده حاضر 90 نفر رأی به اقدامات مصدق دادند (1330ش)

-----------------

28 ابان 1330

🔸دکتر محمد مصدق و همراهان وارد مصر شدند. دولت و مردم مصر استقبال بی‌سابقه‌ای از مصدق به عمل آوردند (1330ش)

------------------------------

30 مهر 1330

🔹مصدق وارد واشنگتن شد. وزیر خارجه امریکا و عده ای از رجال و مقامات امریکائی از او استقبال گرمی به عمل آوردند. دکتر مصدق به اتفاق انتظام سفیر کبیر ایران در امریکا و رئیس سازمان ملل با ترومن رئیس جمهور امریکا ملاقات کرد (1330ش)

 ---------------------

18 مهر ( 1330 )

🔹مصدق در شورای امنیت از جریان ملی شدن صنعت نفت و مظالم استعماری انگلیس سخن گفت (1330ش)

 --------------

7 مهر 1330

🔹بنا به تقاضای آیت‌الله کاشانی امروز برای پشتیبانی از دکتر مصدق و ابراز انزجار از رفتار نمایندگان مخالف تعطیل عمومی اعلام شد (1330ش)

---------------------------

  28 شهریور 1330

   🔹باشگاه مرکزی حزب اداره ملی به رهبری سید ضیاء الدین طباطبائی افتتاح شد.(1330ش)

----------------------------

12 مرداد 1330 

🔸نمایندگان دولت انگلستان به سرپرستی لرد ریچارد استوکس وزیر مشاور و مهردار سابق سلطنتی انگلستان وارد تهران شدند. مصدق شرط مذاکره با این هیئت را منوط به این نموده بود که دولت انگلستان و شرکت سابق نفت قانون ملی شدن را به رسمیت بشناسد. استوکس طی نامه ای به مصدق متذکر شد قانون مزبور را قبول دارد (1330ش)

----------------------------- 

 4 مرداد 1330

🔹به دنبال تهدید دولت انگلستان تعداد کشتی های جنگی بریتانیا در بندر آبادان به 9 فروند رسید.(1330ش)

------------------------

 

اول مرداد  1330

🔹زاهدی وزیر کشور از کابینه خارج شد و به مجلس سنا رفت. شمس الدین امیرعلائی از طرف مصدق به سمت وزیر کشور تعیین گردید.(1330ش)

------------------------

27 تیر 1330

🔹به دستور دکتر مصدق نخست وزیر ، بقائی رئیس شهربانی که به روی مردم آتش گشوده بود از کار برکنار و تحت تعقیب قرار گرفت. بقائی دستور شلیک را از شاه گرفته بود (1330ش)

-------------------------

17 تیر 1330 

🔹هاری ترومن رئیس جمهوری امریکا طی پیامی که برای دکتر مصدق فرستاد اورل هریمن را برای فراهم ساختن زمینه مساعدی در جهت مذاکره بین ایران و انگلیس به تهران اعزام داشت (1330ش)

------------------------

4 تیر 1330

🔹موریسون وزیر خارجه انگلستان درباره اقدامات دولت ایران و خلع ید از شرکت نفت در مجلس عوام آن کشور نطق تهدیدآمیزی ایراد کرد و افزود برای حفظ جان اتباع انگلیس به رزمنا و موریتش فرمان داده شده است که به آب های آبادان عزیمت کند (1330ش)

---------------------

30 تیر 1330

🔸دکتر مصدق در جلسه امروز مجلس طی نطقی ختم کار خلع ید و قطع گفتگو با نمایندگان انگلستان را به مجلس داد و تقاضای رأی اعتماد نمود از 92 نفر وکیل حاضر در جلسه 91 نفر رأی دادند.(1330ش)

-------------

29 خرداد 1330

🔸خلع ید غارتگران انگلیسی از صنعت نفت ایران و روز خلع ید (1330ش)

---------

23 تیر 1330

🔹ورود "اورل هریمن" برای میانجیگری بین ایران و شرکت نفت انگلستان (1330ش)

-------------------------------

22 خرداد 1330

🔸آگهی فروش نفت از طرف شرکت ملی نفت ایران اعلام شد.(1330ش)

--------------------------

20 خرداد 1330 

🔸همزمان با استقرار هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران هیئتی از انگلستان به ریاست جاکسن برای مذاکره با دولت ایران وارد تهران شد.  وی اعلام کرد آمادگی دارد شرکت را به شناسائی نوعی ملی شدن که شرکت سابق نیز در آن محلی داشته باشد با برقراری رژیم 50 در 50 بشناسد (1330ش)

------------

17 تیر 1330

🔹هاری ترومن رئیس جمهوری امریکا طی پیامی که برای دکتر مصدق فرستاد اورل هریمن را برای فراهم ساختن زمینه مساعدی در جهت مذاکره بین ایران و انگلیس به تهران اعزام داشت (1330ش)

-----------------------

6 خرداد 1330

🔹دولت انگلستان و همچنین شرکت ملی نفت ایران و انگلیس به مناسبت فسخ قرارداد و ملی ساختن صنعت نفت به دیوان داوری لاهه شکایت بردند.(1330ش)

--------------------------------------

2 خرداد 1330

🔸مهندس مهدی بازرگان رئیس دانشکده فنی به سمت معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ منصوب شد.(1330ش)


🔹مهندس احمد زنگنه به سمت مدیر عامل سازمان برنامه تعیین شد.(1330ش)

--------------------------

30 اردیبهشت 1330

🔸تاسیس "حزب زحمتکشان" با حمایت آمریکا در تهران (1330ش)

---------------------------------

23 اردیبهشت 1330

🔸تهیه و تنظیم اولین آیین نامه راهنمایی و رانندگی در ایران (1330ش)

-----------------------------------

22 اردیبهشت 1330

🔹مهندس حسیبی به معاونت وزارت دارائی انتخاب شد و از طرف دولت به عنوان قائم مقام وزیر دارائی و نماینده دولت در کمیسیون مختلط معرفی گردید.(1330ش)
🔸از طرف دولت هیئت نمایندگی ایران برای خلع ید تعیین شد که عبارت بودند از: محمدعلی وارسته، مهندس حسیبی، مهندس بازرگان، دکتر عبدالحسین علی آبادی و محمد بیات (1330ش)

---------------------------------------------

۱۵ اردیبهشت ۱۳۳۰

🔸دکتر حسین فاطمی مدیر روزنامه باختر امروز به معاونت نخست وزیر تعیین گردید.(1330ش)

۱۳ اردیبهشت ۱۳۳۰

🔹دکتر محمد مصدق، شمس الدین امیر علائی را به سمت وزیر اقتصاد ملی برگزید.(1330ش)

دهم اردیبهشت ۱۳۳۰

🔹تصویب قانون خلع ید از شرکت نفت انگلیس توسط مجلس شورای ملی (1330ش)

دوازدهم اردیبهشت 13330

تشکیل دولت دکتر "محمد مصدق" (1330ش)

دهم اردیبهشت ۱۳۳۰

🔹تصویب قانون خلع ید از شرکت نفت انگلیس توسط مجلس شورای ملی (1330ش)

هفت اردیبهشت 1330

🔸آغاز نخست‌وزیری دکتر "محمد مصدق" در نوبت اول (1330ش)

-----------------------------------------

سال 1329

---------

29 اسفند 1329

🔹تصویب ملی شدن صنعت نفت ایران (1329ش)

------------------------------

17 اسفند 1329

🔸کمیسیون خاص نفت ملی شدن صنعت نفت را تصویب کرد.(1329ش)

---------------------------

6 بهمن 1329

🔸اجتماع بزرگ مردم تهران برای ملی شدن نفت ایران به دعوت آیت‌اللَّه "کاشانی" (1329ش)

-----------------

8 دی 1329

🔸اجتماع بزرگ مردم در میدان بهارستان تهران برای ملی شدن نفت و آزادی مطبوعات (1329ش)

-----------------------------

30 ادر 1329

🔸دانشجویان دانشگاه در صفوف منظم و شعار (نفت ایران باید ملی شود) در میدان بهارستان اجتماع نمودند و درباره ابطال قرارداد 1933 و استیفای حقوق ملت از نفت جنوب سخن گفتند (1329ش)

----------------------

 15 آذر 1329

🔸مهندس مهدی بازرگان به ریاست دانشکده فنی انتخاب شد.(1329ش)

6 مهر 1329

🔸دکتر مصدق، حائری زاده، صالح، دکتر هدایتی، دکتر علوی، حسین مکی دولت رزم آرا را به علت تعلل در استیفای حقوق ملت ایران و عدم اجرای قانون 29 مهرماه 1326 در مورد نفت جنوب استیضاح نمودند (1329ش)

--------------------

6 تیر 1329

🔸آیت الله کاشانی و جبهه ملی اعلامیه هائی علیه نخست وزیری رزم آرا صادر کردند.(1329ش)

---------------------

5 تیر 1329 

🔹هیئت رئیسه کمیسیون خاص نفت به این شرح برگزیده شدند: دکتر مصدق رئیس، گنجه ای و بهبهانی نایب رئیس، حسین مکی مخبر، دکتر علوی و خسرو قشقائی منشی (1329ش)

----------------------

اول تیر 1329

🔹اعضاء کمیسیون نفت از طرف نمایندگان مجلس انتخاب شدند (1329ش)

-----------------

20 خرداد 1329

🔹بنا به دعوت و اصرار دولت آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی که پس از واقعه 15 بهمن ماه 1327 به لبنان تبعید شده بود در میان شور و هیجان و استقبال و تظاهرات پر شکوه مردم تهران، مخصوصاً علمای اعلام، اعضاء جبهه ملی، اصناف، بازرگانان وارد فرودگاه مهرآباد شد. این استقبال تا آن تاریخ در ایران سابقه نداشت.(1329ش)

-----------

 سال 1328

------

اول ابان 1328

🔹تشکیل جبهه ملی به رهبری دکتر "محمد مصدق" (1328ش)

-----

سال ۱۳۲۴

----------------

12 اسفند 1324

دکتر محمد مصدق در مجلس شورای ملی نطق مفصلی ایراد کرد و نسبت به عدم تخلیه ایران از نیروهای شوروی شدیداً اعتراض نمود (1324ش)

------------------------------------------

4 مهر 1324

🔹محسن صدر نخست وزیر راجع به تعیین تکلیف دولت و برنامه آن توضیحاتی داد در این توضیحات به تمام نکاتی که دکتر مصدق در جلسات قبل عنوان کرده بود پاسخ داد و تقاضا نمود به برنامه دولت رأی گرفته شود ولی نمایندگان اقلیت از جلسه خارج شدند و رأی گیری به جلسه بعد موکول گردید (1324ش)

-------------------------

5 تیر 1324 

🔹در جلسه امروز مجلس شورای ملی دکتر محمد مصدق طی نطق مشروحی به صلاحیت صدر برای نخست وزیری ایراد گرفت و او را شایسته این مقام ندانست و اقدام اکثریت را در روی کار آوردن وی مورد انتقاد شدید قرار داد. علی دشتی از طرف اکثریت به مصدق پاسخ داد و متذکر شد در شرایط موجود صدر بهترین شخص برای نخست وزیری است و عمل اکثریت قانونی و موجه است (1324ش)

------------------------

سال ۱۳۲۳ 

----------------

15 اسفند 1323

🔹به دنبال تعرض و قهر دکتر محمدمصدق از مجلس ، امروز عده ای از دانشجویان دانشکده حقوق به منزل ایشان رفتند و او را به مجلس آوردند ولی در نتیجه ازدحام محصلین و مردم نظامیان به تفرقه جمعیت اقدام کردند و منجر به تیراندازی شد که چندین نفر در این جریان کشته و مجروح شدند (1323ش)

--------------------

13 اسفند 1323

در جلسه امروز مجلس شورای ملی دکتر محمدمصدق پیرامون اعلام جرم ها مذاکراتی نمود و درخواست کرد پرونده تدین را به مدت 15 روز در اختیار او قرار دهند تا گزارش امر را به مجلس بدهد. نمایندگان این پیشنهاد را نپذیرفتند و مصدق به تعرض از مجلس خارج شد و مصمم شد دیگر به مجلس باز نگردد (1323ش)

-----------------------------------------------

11 اذر 1323

🔹دکتر محمد مصدق در مجلس شورای ملی نطق مفصلی راجع به نفت و اعطا امتیاز آن به کمپانی‌های خارجی ایراد کرد و طرحی را که تهیه و از طرف نمایندگان امضاء شده بود به مجلس داد و طرح مزبور فی المجلس تصویب شد.  به موجب این طرح هیچیک از مقامات کشور حق ندارند راجع به امتیاز نفت با خارجی ها مذاکره یا قرارداد منعقد نمایند ولی برای فروش نفت با اجازه مجلس حق دارند.(1323ش)

-------------------

23 آبان 1323

🔹دکتر مصدق به دربار احضار گردید و تشکیل کابینه از طرف شاه به وی تکلیف شد. مصدق از قبول زمامداری بدون شرط معذرت خواست.(1323ش)

-------------------------------

   21 آبان 1323

🔸مجلس شورای ملی به نخست وزیری دکتر محمد مصدق ابراز تمایل نمود.(1323ش)
🔹دکتر مصدق قبول نخست وزیری را موکول بر این امر نمود که پس از کناره گیری از نخست وزیری مجدداً به مجلس بازگردد.(1323ش)

------------------------------------

 سال 1322

-----------------

  15 بهمن 1322

🔸انتخابات تهران پایان گرفت و نمایندگان تهران بدین ترتیب انتخاب شدند: 1-دکتر محمد مصدق 2- سید محمد صادق طباطبایی 3- حسین پیرنیا 4- سید رضا فیروزآبادی 5- سید احمد بهبهانی 6- دکتر جلال عبده 7- دکتر رضازاده شفق 8- علی دشتی 9- عباس مسعودی 10- مهندس غلامعلی فریور 11- محمدرضا تهرانچی (1322ش)

--------------------------

 سال 1315 

 --------------------

 18 بهمن 1315

 🔹واگذاری استخراج نفت قسمتی از شرق و شمال شرقی ایران و لوله نفت به شرکت آمریکایی به اتفاق آراء در مجلس تصویب شد.(1315ش)

 سال 1311

-----------------------------

4 امرداد 1311

🔹علی دشتی نماینده مجلس شورای ملی طی نطق مفصلی در جلسه امروز مجلس به شرکت نفت انگلیس و ایران تاخت و متذکر شد رفتار ایران با شرکت مضحک است.(1311ش)

 سال  1306 

-----------------------

28 اردیبهشت 1306

🔸قانون تمدید اختیارات علی اکبر داور وزیر عدلیه به مدت چهار ماه تصویب شد. دکتر مصدق در مخالفت با تمدید اختیارات سخن گفت. سرانجام بین ابوطالب شیروانی و دکتر مصدق مشاجره شدیدی درگرفت (1306ش)

-------------------------------------------------

سال 1305 

--------------------

19 تیر 1305 

🔸مجلس ششم قبل از ظهر طی مراسمی افتتاح گردید. نخستین جلسه مجلس به ریاست آیت الله سید حسن مدرس تشکیل گردید. در این جلسه سید محمد تدین به ریاست مجلس و سید المحققین دیبا و سهام السلطان بیات به نیابت ریاست انتخاب شدند.(1305ش)                   تحقیق شود ایا دکتر مصدق نملینده مجلس ششم بوه اند ؟

--------------------------------

 سال 1304 

---------------------

9 آبان 1304

🔹مصدق در نطق مشروح و مفصل خود با سلطنت رضاخان مخالفت کرد و استدلال کرد این کار به صلاح ملت ایران نیست (1304ش)

-------------------

سال ۱۳۰۳

----------------------------

21 فروردین سال 1303

هیئتی از نمایندگان مجلس مشتمل بر مشیرالدوله، مستوفی الممالک، مصدق السلطنه، سردار فاخر حکمت، سلیمان میرزا و سید محمد تدین به رودهن رفته سردار سپه را به تهران آوردند (1303ش)

---------------------------------------

 سال 1302 

-------------------------

اول اسفند 1302

🔸به دستور سردار سپه رئیس الوزراء یک کمیسیون مشورتی مرکب از مستوفی الممالک مشیرالدوله، مصدق السلطنه، میرزا حسین خان معین الوزاره، حاج میرزا یحیی، سید حسن تقی زاده، ذکاء الملک و مخبرالسلطنه تشکیل گردید که در تمام امور به دولت مشورت بدهند (1302ش)

--------------------------------

 

 سال 1301 

---------------------

 

20 امرداد 1301

🔸مصدق السلطنه والی آذربایجان از سمت خود کناره گیری کرد و امور حکومتی به سرتیپ امان الله میرزا فرمانده قشون سپرده شد (1301ش)

سال 1300

--------------------------------

28 بهمن 1300

🔹دکتر محمدمصدق السلطنه از طرف مشیرالدوله والی آذربایجان شد (1300ش)

------------------------

29 دی 1300

🔸در جلسه امروز مجلس شورای ملی روی اختیارات مصدق السلطنه وزیر مالیه بین او و بعضی از وکلاء مشاجره شدید درگرفت. مصدق السلطنه پس از ایراد نطق تندی بیهوش شد. قوام السلطنه رئیس الوزراء به حمایت از وزیر مالیه خود به مخالفین پاسخ داد و از کار کناره گیری نمود (1300ش)

------------------------------

20 آبان 1300

🔹دکتر محمدخان مصدق السلطنه وزیر مالیه به موجب ماده واحده مجلس شورای ملی برای مدت سه ماه اختیاراتی برای اصلاحات تشکیلات وزارت مالیه گرفت (1300ش)

------------------------

دوم فروردین 1300

🔹احمدشاه استعفای مصدق السلطنه والی فارس را پس از تصویب رئیس الوزراء قبول نمود (1300ش)

-------------------------------

 سال 1299

 ----------------------------

16 اسفند 1299

🔸مصدق السلطنه والی فارس استعفای خود را از ایالت فارس تلگرافی به احمدشاه مخابره نمود (1299ش)

---------------------------------

15 مهر 1299

🔸مصدق السلطنه وزیر عدلیه که از طریق فارس عازم تهران بود بنا به تقاضای مردم شیراز و موافقت مشیرالدوله رئیس الوزراء والی فارس گردید و امور حکومت را از دائی خود فرمانفرما تحویل گرفت (1299ش)

---------------------------------

 سال 1293

----------------

مصدق در سال ۱۲۹۳خورشیدی به ایران بازگشت و به درخواست ولی‌الله خان نصر تدریس در مدرسهٔ سیاسی مشغول شد

----------------------------

سال 1287 

--------------------

محمد مصدق در سال ۱۲۸۷ خورشیدی برای ادامه تحصیلات خود به فرانسه رفت و پس از پایان یافتن تحصیل علوم مالیه در مدرسه علوم سیاسی پاریس به سویس رفت و به دریافت درجه کارشناسی و دکتری در رشته حقوق در دانشگاه نوشاتل نائل آمد.[۶۲] موضوع پایان‌نامه کارشناسی او مسوولیت دولت برای اعمال خلاف قانونی مستخدمین در موقع انجام وظایف و قاعده منع استرداد مقصرین سیاسی بود.[۶۳] او تز دکترای خود را در مورد وصیت در فقه اسلام و مذهب شیعه نوشت[۶۴] که بعداً به فارسی ترجمه شد و در تهران به چاپ رسید.[۶۵] مصدق اولین ایرانی است که در رشته حقوق دارای مدرک دکترا می‌باشد

  سال 1280 

-------------------

در سال ۱۲۸۰ خورشیدی، مصدق که در آن زمان نوزده سال داشت زهرا دختر میرزا زین‌العابدین تهرانی سومین امام جمعه تهران را به همسری اختیار کرد. زهرا ابتدا ملقب به شمس‌السلطنه بود. پس از مرگ مادرش، دختر ناصرالدین شاه که لقب ضیاءالسلطنه داشت، این لقب به همسر مصدق داده شد. ازدواج این دو ۶۴ سال تا پایان زندگانی‌شان ادامه یافت [۴].[۴۴]

این زوج صاحب سه فرزند دختر و چهار فرزند پسر شدند که دو تن از فرزندان به نام‌های محمود و یحیی در کودکی فوت کردند[۴۵][۴۶] و دو فرزند پسر به نام‌های احمد و غلامحسین و سه دختر به نام‌های منصوره و ضیاء اشرف و خدیجه باقی ماندند.[۴۷]

---------------------

سال 1271 

----------------------

 اول شهریور 1271 

 مرگ پدرش   میرزا هدایت‌الله آشتیانی 

--------------------------------------

  سال 1258

-------------------

 29 اردیبهشت 1258

 تولد در تهران 

محمد مصدق مطابق با آنچه در شناسنامه‌اش درج شده، در ۲۹ اردیبهشت سال ۱۲۵۸ شمسی در محلهٔ سنگلج شهر تهران به دنیا آمد. از زمان حیات مصدق تاکنون، در مورد تاریخ دقیق زادروز او اختلاف نظر هست: برخی از منابع تاریخ تولدش را طبق کتاب خاطرات و تألمات مصدق، ۲۶ خرداد ۱۲۶۱ حساب می‌کنند.

پدرش میرزا هدایت الله آشتیانی، وزیر دفتر ناصرالدین شاه،[۳۴] از نوادگان میرزا محسن آشتیانی[۳۵] و از رجال متجدد روزگار و اطرافیان میرزا تقی خان امیرکبیر بود.[۳۶] مادر محمد مصدق ملک تاج خانم نجم‌السلطنه دختر شاهزاده فیروز میرزا نصرت‌الدوله و نوهٔ عباس میرزا ولیعهد بود که موقوفه بیمارستان نجمیهٔ تهران را بنا نهاد.[

۲۲ اردیبهشت سال ۱۳۳۰

🔹مهندس حسیبی به معاونت وزارت دارائی انتخاب شد و از طرف دولت به عنوان قائم مقام وزیر دارائی و نماینده دولت در کمیسیون مختلط معرفی گردید.(1330ش)
🔸از طرف دولت هیئت نمایندگی ایران برای خلع ید تعیین شد که عبارت بودند از: محمدعلی وارسته، مهندس حسیبی، مهندس بازرگان، دکتر عبدالحسین علی آبادی و محمد بیات (1330ش)

۲۱ اردیبهشت ۱۳۳۲    و ۱۳۳۳

🔸به دستور دکتر مصدق، شاه کلیه املاک پهلوی را به دولت واگذار کرد و دولت قبول نمود از بابت منافع املاک سالیانه 60 میلیون ریال به سازمان شاهنشاهی پرداخت نماید.(1332ش)


🔹دادگاه تجدیدنظر نظامی وقایع 25 تا 28 مرداد پایان پذیرفت و رأی خود را صادر نمود. به موجب رأی صادره دکتر محمدمصدق و سرتیپ تقی ریاحی به سه سال حبس محکوم شدند (1333ش)

۱۵ اردیبهشت ۱۳۳۰

🔸دکتر حسین فاطمی مدیر روزنامه باختر امروز به معاونت نخست وزیر تعیین گردید.(1330ش)

۱۳ اردیبهشت ۱۳۳۰

🔹دکتر محمد مصدق، شمس الدین امیر علائی را به سمت وزیر اقتصاد ملی برگزید.(1330ش)

دهم اردیبهشت ۱۳۳۰

🔹تصویب قانون خلع ید از شرکت نفت انگلیس توسط مجلس شورای ملی (1330ش)

دوازدهم اردیبهشت 13330

تشکیل دولت دکتر "محمد مصدق" (1330ش)

هفت اردیبهشت 1330

🔸آغاز نخست‌وزیری دکتر "محمد مصدق" در نوبت اول (1330ش)

سرهنگ عباس فرزانگان که بود ؟

Abbas Farzanegan 1974b.jpg

سرتیپ عباس فرزانگان در سال ۱۲۹۳ خورشیدی متولد شد و در کالج آمریکایی‌های تهران تحصیل کرد و برای ادامه تحصیل به ایالات متحده رفت. او پس از بازگشت در اداره بی‌سیم مشغول به کار شد و بعد برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت. پس از بازگشت به ارتش پیوست، و افسر رابط با مستشاران نظامی آمریکایی بود. فرزانگان سپس به عنوان وابسته نظامی ایران به ایالات متحده اعزام شد. در همین دوره، او با سازمان سیا مرتبط گشت و این سازمان در خانه‌ای امن در واشینگتن آموزش‌های ویژه‌ای در خصوص جاسوسی و عملیاتی که پیش روی بود به وی داد.[۱] وی پس از پایان این آموزش‌ها در تیر ماه ۱۳۳۲ به تهران بازگشت و به عنوان عامل اصلی سیا برای اجرای کودتا مشغول به کار شد. فرزانگان با سرهنگ جورج کارول «سرپرست نظامی سیا در عملیات کودتا» ارتباط داشت و دیگر عوامل ارتشی وابسته به آمریکا را چون سرلشکر نادر باتمانقلیچ و سرهنگ حسن اخوی و سرهنگ ولی محمد زندکریمی را وارد صحنه کرد و ملاقات آنها را با سرهنگ کارول در سفارت سفارت ایالات متحده در تهران ترتیب داد. این ملاقات‌ها تا ۱۷ مرداد چندین بار تکرار شد و بعضی از جلسات در منزل فرزانگان برگزار می‌شد. در ۲۰ مرداد ۱۳۳۲ بنابر درخواست فضل‌الله زاهدی از اخوی، فرزانگان با وی ملاقات کرد. در این ملاقات سه ساعته زاهدی از فرزانگان خواست تا به عنوان رابط وی و آمریکایی‌ها عمل کند. سرهنگ فرزانگان برای اطمینان خاطر زاهدی، باتمانقلیچ و سرهنگ زندکریمی را به دیدارش برد و او را در جریان طرح عملیات قرار دادند. آخرین جلسه بین کارول و فرزانگان و اخوی و زندکریمی ۲۴ مرداد بود که عملیات بار دیگر بررسی و اجرای عملیات موکول به امضای حکم عزل محمد مصدق و نخست‌وزیری فضل‌الله زاهدی شد. فرزانگان در همین روز به اتفاق باتمانقلیچ به منزل مصطفی مقدم نزد زاهدی رفتند. او مأمور بود که به هنگام حرکت نصیری به منزل دکتر مصدق برای ابلاغ حکم عزل، همراه با چند نظامی دیگر به اداره بی‌سیم بروند تا کنترل رادیو را در دست گیرند؛ ولی زاهدی از وی خواست تا در این کار عجله‌ای به خرج ندهد. نیمه شب ۲۵ مرداد فرزانگان، اردشیر و فضل‌الله زاهدی و سرتیپ هدایت‌الله گیلانشاه با تصور پیروزی نعمت‌الله نصیری راهی شهر شدند؛ ولی در میان راه اطلاع یافتند کودتا شکست خورده است.[۲] پس از شکست اولیه کودتا در نیمه شب ۲۵ مرداد ارتباط زاهدی با فرزانگان قطع نشد و برای حفظ امنیت زاهدی او به منزل برادر فرزانگان در «تپه‌های امانیه» منتقل شد و خود فرزانگان با دو سرهنگ دیگر حفاظت از مأمن زاهدی را برعهده گرفتند.[۳]

فرزانگان و دیگر عوامل کودتا مشغول طرح توطئه‌ای جدید برای اجرای کودتای دوم بودند. کرمیت روزولت[۴] در کتاب خود او را با نام مستعار «محسن طاهویی» چنان معرفی می‌کند که گویا تازه‌واردی در این میدان بازی است. در جلسه بین روزولت و دیگر دست اندرکاران کودتا قرار شد فرزانگان، با توجه به سابقه دوستی با سرهنگ تیمور بختیار «فرمانده لشکر کرمانشاه»، با دو فرمان شاه به کرمانشاه برود و از وی یاری بخواهد. او در صبح ۲۶ مرداد، با استفاده از تسهیلات سفارت آمریکا و به وسیله یکی از کارکنان پایگاه سیا، راهی کرمانشاه شد.[۵] فرماندار نظامی تهران در نیمه روز ۲۷ مرداد طی اعلامیه‌ای از «سرهنگ بازنشسته عباس فرزانگان خواست تا برای پاره‌ای تحقیقات لازم ظرف ۲۴ ساعت خود را به فرمانداری نظامی معرفی کند». فرزانگان در صبح روز ۲۸ مرداد به تهران رسید و موفقیت خود در جلب همکاری تیمور بختیار را به پایگاه سیا اعلام کرد. پس از پیروزی کودتاکنندگان زاهدی به فرزانگان و کارول دستور داد پایان عملیات را اعلام کنند و فرزانگان مأمور انتصاب فرماندهان نظامی و دستگیری مخالفان شد.

سرهنگ عباس فرزانگان به پاسداشت همکاری تنگاتنگ خود در اجرای عملیات کودتا در دو دولت زاهدی به وزارت پست و تلگراف و پس از آن نیز بارها به سفارت‌های مختلف منصوب شد.

فرزانگان از سال ۱۳۵۴ (۱۹۷۵) در جنوب فلوریدا و نیویورک زندگی می‌کند.[۶]

شاپور ریپورتر که بود ؟

 

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان؛ بازخوانی وقایع منتهی به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و نقش خائنانه و جنایتکارانه آمریکا و انگلیس و عوامل آن‌ها در ایران، سراسر پندآموزی و کسب تجربه است. وقایعی که ثابت می‌کند سرسپردگی به هر قدرت بیگانه‌ای چه عاقبت شومی را در پی دارد و چه کانون‌ها و شبکه‌ها و افرادی برای پیاده‌سازی توطئه‌های بیگانگان در کشور ما فعالیت داشتند.

سرنوشت شوم یک مزدور عالی‌رتبه/ «شاپور ریپورتر» که بود و چه اقداماتی داشت؟

یکی از عوامل فعال در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که در ارتباط کامل با انگلیسی‌ها و علیه مردم ایران اقدام می‌کرد، «شاپور ریپورتر» بود.


بیشترخوانید : بررسی اصل 4 ترومن و گستره فعاليت آن در ايران/ آمریکا چطور جای انگلیس را در اقتصاد ایران گرفت؟


سرنوشت شوم یک مزدور عالی‌رتبه

پدر شاپور ریپورتر فردی به نام «اردشیر جی ریپورتر» بود. این فرد نیز از مهره‌های انگلیس در ایران به حساب می‌آمد که در ایام کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ حمایت‌های گسترده‌ای از رضاخان میرپنج انجام داد. «اردشیر جی» همچنین از سوی انگلیسی‌ها ماموریت داشت تا آیین زرتشت را در ایران ترویج کند و به حمایت مالی از زرتشتیان بپردازد. این موضوع در چارچوب نقشه انگلیس در اسلام‌زدایی از جامعه ایران در اواخر عصر قاجار و اوایل عصر سیاه پهلوی بود.

البته بسیاری از زرتشتیان که از دیرباز در کشور اسلامی ایران سکونت داشتند بعد از مدتی به نقشه شوم «اردشیر جی» پی بردند و کار‌های جاسوس مآبانه وی در پوشش حمایت از زرتشتیان را نیز افشا کردند.

جاسوسی‌های «اردشیر جی» برای انگلیسی‌ها موجب شد تا پس از مدتی، فرزندش یعنی «شاپور ریپورتر» نیز به استخدام دستگاه جاسوسی انگلیس درآید. این امر از آنجایی نشئت می‌گرفت که استخدام جواسیس در سرویس اطلاعاتی انگلیس معمولا موروثی بود.

Image result for shapoor reporter

کارگزاری عملیات روانی انگلیسی‌ها در جنگ جهانی دوم؛ نخستین خدمت شاپور ریپورتر به لندن
شاپور ریپورتر پس از پایان آموزش دانشگاهی و اطلاعاتی خود در دانشگاه کمبریج انگلیس، کار خود را به عنوان مزدور انگلیس در رادیو فارسی دهلی آغاز کرد. وی در اواخر جنگ جهانی دوم، در رادیو دهلی، به نفع منافع انگلیس تبلیغ می‌کرد و از کارگزاران عملیات روانی انگلیسی‌ها بود. این فرد پس از مدتی رسما به عضویت دستگاه جاسوسی انگلیس در ایران درآمد.

شاپور ریپورتر که محصول دستگاه جاسوسی چندلایه انگلیسی‌ها در ایران بود و لندن‌نشینان برای پرورش او به عنوان یک جاسوس شناسنامه دار، هزینه‌های زیادی را متقبل شده بودند، در ماه‌های منتهی به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، برای انجام ماموریت اصلی خود وارد میدان شد.

عضویت ریپورتر در سفارت آمریکا
نخستین ماموریت مشخص شاپور ریپورتر برای پیشبرد اهداف کودتا در ایران به نفع رژیم منحوس پهلوی، عضویتش در سفارت آمریکا در تهران به عنوان یک جاسوس نشان دار انگلیسی بود. با پیشنهاد انگلیسی‌ها، شاپور ریپورتر تا سمت مشاور «لویی هندرسون» سفیر آمریکا ارتقاء درجه یافت. در واقع این فرد نقش هماهنگ‌کننده اقدامات دو سازمان جاسوسی آمریکایی و انگلیسی یعنی «سیا» و «ام آی سیکس» را برعهده داشت.

عملیات بِدامَن
شاپور ریپورتر به عنوان جاسوس انگلیس و کارمند عالی‌رتبه سفارت آمریکا، در نخستین اقدام برای پیشبرد کودتا در ایران، شبکه‌ای مخفی تاسیس کرد. شبکه‌ای که در آن افراد وابسته وخائنی همچون اسدالله علم و برادران رشیدیان تحت حمایت خانواده صهیونیستی لرد روچیلد انگلیسی با عنوان «عملیات بِدامَن» فعالیت می‌کردند.

وظایف مشخص شبکه انگلیسی و مخفی تحت حمایت شاپور ریپورتر عبارت بود از نفوذ در هیئت رئیسه احزاب و سازمان‌های سیاسی و فکری در ایران و تطمیع و ترعیب آن‌ها و همچنین استخدام اراذل و اوباش برای گسیل آن‌ها به خیابان‌ها در موعد مقرر جهت ایجاد ناامنی و هرج و مرج در کشور و به آتش کشیدن و غارت اموال مردم.

آمریکا؛ تامین کننده هزینه شبکه مخفی ریپورتر
هزینه شبکه مخفی تحت امر شاپور ریپورتر در جریان کودتای ۲۸ مرداد، مستقیما از سوی آمریکایی‌ها تامین می‌شد. «روزولت» مامور سیا در جریان کودتا در مصاحبه‌ای با روزنامه «لس آنجلس تایمز» گفت که «مبلغ یک میلیون دلار برای ترتیب دادن تظاهرات خیابانی به منظور سقوط دولت مصدق که سیصد کشته به جای گذاشت در اختیار ما بوده که حدود ۷۵ هزار دلار آن خرج شده است و بقیه پول را در گاو صندوق مطمئنی گذاشتیم تا پس از عملیات این مبلغ به شاه تحویل داده شود؛ همچنین مبلغ ۷۵ هزار دلار هزینه ترتیب دادن تظاهرات خیابانی را به یک شبکه مرکب از سه نفر آمریکایی و پنج نفر ایرانی که با او همکاری داشتند پرداخت کردیم».

سَر جاسوسی غرب در ایران
فردوست از نزدیکان دربار ستمشاهی در کتاب خاطرات خود، شاپور ریپورتر را «سَر جاسوسی غرب در ایران» می‌نامد و از نقش او در ایجاد و هدایت شبکه‌های پنهانی اینتلیجنس سرویس در ایران می‌گوید. در واقع پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، شاپور ریپورتر در پوشش مشاور ویژه و پنهانی محمدرضا پهلوی، اهداف جاسوسی شبکه چندلایه انگلیسی‌ها را در ایران پیاده می‌کرد.

پس از کودتای ۲۸ مرداد و تجدید پادشاهی ذلت‌بار پهلوی‌های فاسد بر ایران، پایه‌های قدرت و نفوذ آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها در ایران محکم‌تر شد و به تبع آن عوامل جاسوس این کشور‌ها از جمله شاپور ریپورتر به مناصب و موقعیت‌های انحصاری کلان بویژه در حوزه اقتصادی نائل شدند.

شاپور ریپورتر سرحلقه شبکه‌های جاسوسی انگلیس در ایران
قبل از ورود به مقوله مافیای اقتصادی شاپور ریپورتر که در ادامه به تفصیل به آن خواهیم پرداخت، باید تاکید کنیم که پس از کودتای ۲۸ مرداد، شاپور ریپورتر بانی و موسس شبکه‌های چندلایه جاسوسی به نفع انگلیس در ایران شد. ضریب نفوذ و اقتدار امنیتی و اطلاعاتی شاپور ریپورتر در دوران ۲۵ ساله سلطنت پهلوی دوم در پساکودتا به قدری بالا بود که در تمام جلسات ویژه‌ای که روسای «سیا» و «ام‌آی‌سیکس» برای توجیه محمدرضا پهلوی تشکیل می‌دادند، شاپور ریپورتر هم حضور داشت. جلساتی که یکی از محصولاتش تاسیس سازمانی خشن و مخوف به نام «ساواک» بود. در واقع می‌توانیم شاپور ریپورتر را به نوعی از بانیان و موسسان ساواک بدانیم.

Image result for shapoor reporter

مافیای اقتصادی شاپور ریپورتر
اما شاپور ریپورتر در سایه خدمات خود به انگلیسی‌ها و ایفای نقش ویژه در کودتای ۲۸ مرداد، از جانب اربابان انگلیسی‌اش به سرکردگی مافیای اقتصادی عظیمی در ایران رسید؛ به نحوی که در هر دلالی محصولات عمده و کالا‌های ضروری درعصر سیاه پهلوی دوم، از تسلیحات تا شکر، ردپای شاپور ریپورتر قابل رصد بود.

دوستی ریپورتر و «سر دنیس رایت»
دلالی‌های شاپور ریپورتر و انحصار ویژه وی در واردات برخی اقلام که با سفارش ویژه انگلیسی‌ها صورت می‌گرفت، ثروتی هنگفت برای این جاسوس نشان‌دار به ارمغان آورد. شاپور ریپورتر همچنین زمینه ساز ورود مفسده‌انگیز بسیاری از کمپانی‌های انگلیسی به ایران بود. پس از کودتا که «سر دنیس رایت» از سوی انگلیسی‌ها بعنوان فرستاده ویژه وارد ایران شد، شاپور ریپورتر ارتباط وثیق و دوستانه‌ای با وی برقرار کرد. کارچاق کنی برای شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران انگلیسی برای غارت اموال ملی کشور و زدوبند‌های مالی گسترده، از دیگر کارویژه‌های اقتصادی این فرد بود.

دلالی تسلیحاتی ریپورتر به نفع انگلیسی‌ها
انگلیسی‌ها به قدری شاپور ریپورتر را مورد اعتماد می‌دانستند که حتی در قرارداد‌های تسلیحاتی کلان با رژیم شاه، او را به عنوان واسطه معرفی می‌کردند؛ یکی از این قرارداد‌ها که سود بادآورده و هنگفتی برای شاپور ریپورتر داشت، قرارداد مربوط به تانک‌های چیفتن بود.

در سال ۱۹۷۳ میلادی (۱۳۵۲ شمسی) رژیم ستمشاهی با وجود فقر شدید مردم ایران بویژه در مناطق روستایی، تصمیم گرفت بخش عمده‌ای از درآمد سرشار نفت ایران را که متعلق به همه ملت بود و باید در مسیر آبادانی و توسعه کشور بکار میرفت، صرف خرید تسلیحات آمریکایی و انگلیسی و پر کردن جیب صاحبان کمپانی‌های تسلیحاتی مغرب زمین کند. از اینرو در جریان سفر «لرد کرینگتون» وزیر جنگ انگلیس به ایران قراداد‌های هنگفتی میان رژیم پهلوی و انگلیس برای خرید اقلام تسلیحاتی از قبیل: «تانک چیفتن»، «تانک اسکورپیون» و «ناوبالگرد خارک» منعقد شد. قرارداد‌هایی که یکی از دلالانش همین شاپور ریپورتر جاسوس نشان دار انگلیس‌ها بود که دیگر در دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ به یک بیزنسمن فاسد تبدیل شده بود که از غارت امال مردم ایران، ثروت هنگفتی به هم زده بود.

تاسیس شرکت در انگلیس توسط ریپورتر
شبکه دلالی و کارچاق‌کنی «شاپور ریپورتر» برای انگلیسی‌ها به قدری وسیع شده بود که رتق و فتق امور مرتبط با آن صرفا در ایران میسر نبود لذا این فرد اقدام به تاسیس شرکتی در لندن به نام دخترش «هما» کرد.

همکاران درباری ریپورتر
در فساد‌های گسترده اقتصادی شاپور ریپورتر، افرادی همچون اسدالله علم نخست وزیر و وزیر دربار پهلوی دوم و اردشیر زاهدی پسر کودتاچی ۲۸ مرداد و سفیر رژیم شاه در آمریکا، نقش داشتند.

رابطه نزدیک ریپورتر با اسدالله عَلم
فردوست از نزدیکان دربار رژیم ستمشاهی در مورد روابط شاپورریپورتر و اسدالله علم در کتاب خاطراتش چنین می‌نویسد: «شاپورجی، که با همه رسمی بود، خانه علم را مانند خانه خود می‌دانست و با خانم و دختران علم کاملاً خودمانی بود... او در خانه علم راحت بود و ممکن بود شب‌ها در آن‌جا بخوابد و روز‌ها با دختر‌های علم تنیس بازی کند و در فصل گرما در استخر آن‌جا شنا کند... من شاپورجی را با هیچ مقام دیگری چنین خودمانی ندیده‌ام».

غرق شدن در فساد‌های اقتصادی و زدوبند‌های مالی، شاپور ریپورتر را از اقدامات سیاسی و جاسوسی برای انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها بازنداشت. در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ که شاپور ریپورتر در نتیجه سفارش انگلیسی‌ها و از راه انحصار مطلق و زدوبند‌های گسترده مالی، ثروت هنگفت و نامشروعی را کسب کرده بود، برای استمرار فساد‌های اقتصادی خود و شبکه تحت امرش و همچنین استمرار و تقویت شبکه جاسوسی وابسته به انگلیس و آمریکا در دستگاه حاکمیتی رژیم ستمشاهی، با همراهی اسدالله علم وزیر وقت دربار اقدام به شناسایی و ایجاد زمینه پیشرفت نمایندگان مجلس و کارگزارانی می‌کرد که استعداد فساد مالی و جاسوسی برای بیگانگان را داشتند.

دلالی شکر
شاپور ریپورتر کامجویی‌های مالی و افزایش منافع اقتصادی خود در ایران را صرفا به دلالی در قرارداد‌های پرسود تسلیحاتی منحصر نکرد؛ وی در سال ۱۳۵۱، با تهدید دربار تمام معاملات مرتبط با شکر را به انحصار خود درآورد و با یک شرکت انگلیسی قراردادی برای واردات شکر به ایران منعقد کرد.

دریافت نشان ویژه از انگلیس
خدمات شاپور ریپورتر به انگلیس چه از بُعد جاسوسی و چه از بُعد اقتصادی، به قدری به مذاق ملکه و دارودسته جهان‌خوارش خوش آمده بود که در سال ۱۳۴۷ شمسی برابر با ۱۹۶۹ میلادی «نشان سِر» را پیشکش این «سَرجاسوس» خود در کشور مهم ایران کردند.

اما نگاهی به سرنوشت «شاپور ریپورتر» که دست پرورده انگلیسی‌ها بود و از کودکی زیر نظر دستگاه اطلاعاتی انگلیس و شبکه روچیلد‌ها (متنفذترین کانون جاسوسی انگلیس در غرب آسیا) پرورش یافته بود، سرانجام مزدوری برای انگلیس را به تصویر می‌کشد.

شاپور ریپورتر بعنوان سَرجاسوس غرب در ایرانِ پس از کودتای ۲۸ مرداد در حدود ربع قرن در سایه حمایت‌های ویژه انگلیس و ضعف رژیم ستمشاهی آنچنان ثروتی برای خود کسب کرد که حتی حسادت دولت انگلیس را نیز موجب شد.

ثروت بادآورده ریپورتر و طمع انگلیس برای دریافت آن
نشریه انگلیسی ساندی تلگراف در فروردین ۱۳۵۸ در مورد میزان ثروت شاپور ریپورتر نوشت: «سرشاپور ۵۸ ساله دلال و مقاطعه‌کار هندی‌الاصل که پس از انقلاب اسلامی مردم ایران در لندن سکونت گزیده است، در دوران پهلوی دوم از راه سازمان‌دهی قرارداد‌های مخفیانه معاملات کمپانی‌های انگلیسی با ایران و از طریق کمیسیون‌ها و رشوه‌های معمول در این گونه قرارداد‌ها ثروت گزافی به جیب زده است».

شاپور ریپورتر در حدود یک دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در کشور انگلیس زندگی کرد. در اواخر دهه ۸۰ میلادی با توجه به اینکه این فرد دیگر به یک مهره سوخته و فاقد اطلاعات ارزشمند تبدیل شده بود، بحث سهم انگلیس از ثروت نامشروع و بادآورده او مطرح شد. در واقع انگلیسی‌ها معتقد بودند شاپور ریپورتر برای ثروت هنگفتی که در ایران عصر پهلوی بواسطه حمایت‌های سرویس جاسوسی انگلیس بدست آورده، باید سهم دولت انگلیس را  بدهد.

سرنوشت شوم یک مزدور عالی‌رتبه
این سیاست دولت انگلیس باعث فرار شاپور ریپورتر از این کشور و چند کشور دیگر شد. او از دست انگلیسی‌ها ابتدا به سوییس و سپس به اسپانیا و پس از آن به چند کشور دیگر گریخت و سرانجام سر از آرژانتین کشور متخاصم با انگلیس سردرآورد. در روزگاری که شاپور ریپورتر سَرجاسوس سابق انگلیس در ایران از ترس اربابان انگلیسی سابق خود که می‌خواستند ثروت نامشروع او را به عنوان سهم انگلیس در حساب‌های خود کارسازی کنند، به آرژانتین پناه برد، این کشور بر سر جزایر فالکلند واقع در اقیانوس اطلس جنوبی با انگلیس در جنگ بود و سرانجام شاپور خان جاسوس انگلیس‌ها در ایران در آرژانتین از بیماری حاد سرطان مرد و در همانجا دفن شد.

منبع: میزان

اقتصاد ملی از دیدگاه دکتر محمد مصدق چیست ؟

درگذشت عزت الله سحابی؛ 'زندانی پرامید رفت' - BBC News فارسی

عزت الله سحابی :

 اقتصاد ملي مصدق كه اقتصاد منهاي نفت ناميده شد، به اين معنا بود كه اقتصاد ايران بدون تكيه به نفت توسعه يابد. مصدق بعد از ماجراي 30 تير 1331 به سمت سوسيال- دموكراسي كه يك توسعه درون‌‏زا و متكي بر نيروي انساني بود، گرايش يافت كه اين نيز مي‌‏توانست در صورت تداوم، توسعه ايران را به همراه داشته باشد.

دکتر غلامحسین صدیقی کیست

 

پدر علم جامعه شناسی ایران..

 دکتر غلامحسین صدیقی  ، بنیانگذار رشته جامعه شناسی در ایران، وزیر پست و تلگراف و وزیر کشور دولت ملی دکتر مصدق و عضو بلند پایه شورای مرکزی جبهه ملی ایران بود.

مهمترین خدمت علمی و فرهنگی او تأسیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در دانشگاه تهران در ۱۳۲۷ بود که در ۱۳۵۱ به دانشکده علوم اجتماعی تبدیل شد. صدیقی پس از آزادی از زندان به پیشنهاد و حمایت منوچهر اقبال رئیس دانشگاه تهران و با حمایت و اصرار احسان نراقی مسوولیت تأسیس مؤسسه مطالعات اجتماعی را پذیرفت.

او از بنیان‌گذاران کنگرهٔ هزاره ابو علی سینا بود و هنگامی که کنگره در اردیبهشت ۱۳۳۳ در همدان تشکیل شد در زندان لشکر ۲ زرهی تهران به سر می‌برد.

 لویی ماسینیون ایران‌شناس نامدار فرانسوی از محمدرضاشاه پهلوی اجازه گرفت تا با دکتر صدیقی در زندان ملاقات کند.

صدیقی در سال ۱۳۵۲ بازنشسته گردید؛ ولی با عنوان استاد ممتاز تا ۱۳۵۸ همچنان به تدریس در دانشکده علوم اجتماعی پرداخت
او را پدر علم جامعه شناسی می دانند

یاران دکتر محمد مصدق